The High Line, New York City

In de jaren 1860 werd er een spoorweglijn aangelegd langs het dunbevolkte westelijke deel van Manhattan. De lijn stond toen bekend als de West Side Line. Tegen de jaren 1930 was het verkeer in het gebied zo erg toegenomen dat de spoorweg een gevaar betekende voor de veiligheid. Zodoende werd in 1934 een meer dan 2 km lang deel van het traject (22 huizenblokken van Gansevoort Street tot aan 34th Street) op een negen meter hoog viaduct geplaatst en kreeg het de naam ‘High Line’. De spoorlijn werd gebruikt door goederentreinen die hun waren tot in de warenhuizen in de Meatpacking en Chelsea wijken brachten. In 1980 werd de spoorweg buiten gebruik gesteld en het viaduct begon in verval te raken. Wilde planten overdekten al snel de sporen.

Aan het einde van de jaren 1990, toen de beslissing reeds gevallen was om de High Line af te breken, stelde een groep buurtbewoners voor om het viaduct om te vormen tot een park, gelijkaardig aan de Promenade Plantée in Parijs. Ze slaagden er in om het besluit tot afbraak teniet te doen en overtuigden de stad hun idee van een ‘park in de lucht’ te steunen.

In 2006 werd met de omvorming van de verhoogde spoorweg tot een park gestart volgens een ontwerp van architecten Diller Scofidio + Renfro en landschapsarchitecten van de James Corner Field Operations. Het eerste deel van de High Line, van Gansevoort Street in het Meetpacking District tot aan 20th Street in Chelsea, opende in juni 2009.

De High Line is nu een verhoogd groen park/boulevard bereikbaar door middel van een reeks van liften en trappen. Een wandeling langs het mooi aangelegde park is een aangename ervaring aangezien je je drie verdiepingen boven de drukke stad begeeft. En dankzij de laagbouw in de buurt heb je ook een mooi zicht op de omgeving.

Lees meer op: thehighline.org

La Turrita, Bologna

Bijna duizend jaar staan ze op dezelfde plaats. Aan vele families boden ze onderdak, bescherming en misschien wel het belangrijkste: status. Al eeuwenlang bepalen ze het beeld van Bologna. Wie denkt dat de wolkenkrabbers van Manhattan uniek zijn: vergeet het maar. In de vroege middeleeuwen was de skyline van Bologna bezaaid met torens. 120 om precies te zijn. De bouw van de torens had alles te maken met toenemend ruimtegebrek in het centrum en een groeiende behoefte aan bescherming. Maar bovenal vormden de torens een statussymbool: hoe hoger de toren, des te rijker de familie. Hun onverwoestbaarheid was echter maar schijn. Oorlogen, branden en vijandige families hadden het vaak op de torens gemunt. Vandaar dat er tegenwoordig nog maar 24 torens overeind staan, waarvan de ‘Due Torri’ de bekendste zijn. De scheve Garisenda-toren en nog schevere Asinelli-toren staan in het hart van de stad en vormen al eeuwen het symbool van Bologna. Maar ook de andere torens dragen bij aan de bijnaam van Bologna: la Turrita (de Getorende).

source text: The Best of Bologna

Seoullo 7017, Seoul

Seoullo 7017 (ook bekend als Seoul Skygarden of Skypark) is een verhoogd, lineair park in Seoul, gebouwd bovenop een voormalig viaduct. Het pad, met een lengte van ongeveer 1 kilometer, is aangekleed met meer dan 24.000 planten.

Skygarden is ontworpen door MVRDV, en in mei 2017 geopend. In de toekomst kan het park een stadskwekerij worden, met bomen en planten voor herbeplanting elders in de stad. Door de komst van het pad zijn de wandeltijden rondom het Centraal Station van de stad verbeterd. Het afgedankte viaduct snijdt diagonaal over het station van Seoul op 17 meter boven straatniveau.

De ’70’ in de naam komt uit het jaar 1970 toen het viaduct werd ingewijd, terwijl de ’17’ een verwijzing is naar zowel het aantal aangesloten looppaden alsmede het jaar 2017.

Het park omvat tuinen, terrassen en tentoonstellingen. De meer dan 24.000 planten bevatten 228 soorten bomen, struiken en bloemen.

Salesforce Park, San Francisco

Het Salesforce Transit Center is een een bus- en hogesnelheidstrein station met een groot iconisch dakpark van 5,4 hectare, ontworpen als zowel een openbare bestemming. Het dakpark is een essentieel (groen)element in San Francisco’s nieuwe wijk ‘East Cut’ . Het dakpark is gerealiseerd in een wijk waar geen ruimte aanwezig was voor de realisatie van een park.

Salesforce Park is opgezet als multifunctionele ruimte. Het biedt rust, activiteit en onderwijs voor gebruikers van openbaar vervoer, kantoormedewerkers en omwonenden. Het gebouw en dakpark zijn integraal ontworpen om grote, gezonde bomen en struiken te planten in een bodem met voldoende dekking en om naadloos aan te sluiten op de architecturale duurzaamheidssystemen. Bruggen verbinden drie aangrenzende torens direct met het dakpark.

Het parkontwerp bestaat uit gebogen paden om de bezoekers langs verschillende thema’s te begeleiden. Om een inrichting te realiseren waarbij het onderscheid tussen dak en park vervaagt, integreert het park begroeide heuvels met koepelvormige architectonische dakramen (voor daglicht ten behoeve van de terminal eronder). De gekozen planten sluiten aan op de regio kenmerkende beplanting. De planten gedijen in het typische mediterrane klimaat van San Francisco en houden zich staande in de relatieve warmte op het dakpark.

Het dakpark bevat 600 grote en kleine bomen en 16,000 planten, verdeeld over 13 verschillende botanische gebieden.

Lees meer op: salesforcetransitcenter.com

Source image: pcparch.com

Une Cité Industrielle, Lyon

De Franse architect Tony Garnier was één van de eersten die gewapend-betontechniek toepaste in gebouwen met een zakelijke stijl. Vanaf 1914 was hij leider van de ‘Société des Entreprises Limosin’. Naast architectuur hielt hij zich ook bezig met het stadsontwerp.

Zijn ‘Une Cité Industrielle’ is ontworpen als een utopische vorm van leven, voor 35.000 inwoners. De stadswijk was gelegen tussen een berg en een rivier om de toegang tot hydro-elektrische energie te vergemakkelijken. Dit plan was sterk beïnvloed door de geschriften van de (roman)schrijver Émile Zola , met name zijn socialistische utopische roman travail (1901). Het plan liet scholen en beroepsonderwijs-type scholen in de buurt van de industrie dat ze gerelateerd zijn aan, zodat mensen gemakkelijker opgeleid kunnen worden. Er waren geen kerken of wetshandhaving gebouwen, in de hoop dat de mens zichzelf kan regeren. Het idee van functionele scheiding werd later overgenomen door de leden van de CIAM , en zou uiteindelijk van invloed op de inrichting van steden zoals Brasilia. Une Cité Industrielle is echter niet gerealiseerd

In de Lyons stadswijk Villeurbane is het sociale woningbouwproject ‘Cite des États-Unis’ te aanschouwen. Op hoogwaardige manier is destijds (1920-1935) sociale woningbouw gerealiseerd vanuit een groots masterplan met voorzieningen voor ‘het volk’.

Zoning Law, New York City

Al een eeuw geleden startte New York City met het reguleren van de hoogte en vorm van wolkenkrabbers op basis van de eerste comprehensive zoning law uit 1916. Regelgeving schreef voor dat gebouwen vanaf een zekere hoogte moesten ‘inspringen’. Deze zogenaamde setbacks waren bedoeld om ervoor te zorgen dat er nog voldoende daglicht op straat zou vallen.

Gedreven door een enorme marktvraag zochten ontwikkelaars in de eerste helft van de vorige eeuw verwoed naar manieren om de bouwmogelijkheden op kavels maximaal te benutten. De karakteristieke bruidstaart-vormige wolkenkrabbers in New York zijn dan ook meer een gevolg van de zoning law dan van een stroming in de architectuur. Het idee achter de zoning law werd echter wel snel omarmd door ontwerpers omdat zij – mede door de grote behoefte in de markt – kansen zagen om de dichte bouwblokken die Manhattan destijds kenmerkte te vervangen door hoge torens, afgewisseld met grote open ruimten en brede (snel)wegen om het toenemende autoverkeer beter te laten doorstromen.

Toen de druk op de ruimte toenam en er door innovatie in de bouwtechniek steeds hoger kon worden gebouwd, ontstond er in de stad een discussie over wat dit voor de kwaliteit van de leefomgeving betekende. Zorgen om de toenemende dichtheid en bijbehorende congestie, maar ook onrust over het gemak waarmee ‘de markt’ haar – kwalitatief soms matige – hoogbouwproducten kwijt kon, resulteerde in 1961 in het sterk terugbrengen van de hypothetisch te bouwen hoogte. Elk blok in de stedenbouwkundige grid-structuur van New York kreeg zijn eigen dichtheid- en hoogterestrictie. Tegelijkertijd werd het systeem van air rights ingevoerd. Dit betekende dat niet gebruikte rechten van een bepaalde kavel konden worden overgeheveld naar omliggende andere kavels. Als beide kavels dezelfde eigenaar hadden konden ze overgedragen worden, maar het was ook mogelijk de rechten te verkopen aan andere eigenaren. Voor het ontwikkelen van een superhoge toren moesten nu dus luchtrechten uit de buurt verzameld worden. New York kent sindsdien een levendige luchthandel.

Een belangrijke regel van overdraagbare luchtrechten in New York is: eenmaal verkocht blijft verkocht. Gebouwen op kavels die hun recht kwijt zijn, blijven in principe voor altijd laag. Dat zorgt ervoor dat het uitzicht van de woningen in de hoge torens – grotendeels – gegarandeerd blijft. Het creëren van open, (semi-)publieke ruimte op maaiveldniveau of het opnemen van betaalbare woningen in de ontwikkeling levert daarnaast bonus-luchtrechten op.

Lees verder op: gebiedsontwikkeling.nu

Het ‘Zoning Handbook’ (editie 2018) kan je hier downloaden.

I Portici, Bologna

Naast de torens van Bologna staat de stad ook bekend om de honderden portici: bogen (of arcades) die de straten van de stad overkappen. In totaal heeft de hele stad zo’n 35 kilometer van deze bogen. Het zijn, naar men zegt, precies 666. De bogen houden je droog wanneer het regent en bieden bescherming tegen de zon in de hete zomer, en dat is ook precies de reden waarom ze gebouwd zijn. In de oude binnenstad zijn talloze straten met bogen te vinden, maar de mooiste wandeling is die vanaf de Piazza Maggiore in de oude binnenstad naar de hoger gelegen basiliek San Luca gelegen buiten de stad.

Lees hier verder over Portico of Banchi en Portico of Alemanni (PDF)

Promenade plantée, Parijs

De Coulée verte René-Dumont of Promenade plantée, kortweg Coulée verte of Promenade, is een wandelpark, 4,7 km lang, in Parijs, dat in 1993 grotendeels op de spoorbedding van de Ligne de Vincennes uit de 19e eeuw is aangelegd. De spoorweg was van 1859 tot 1969 in gebruik als een drukke spoorverbinding door Parijs. Het wandelpark ligt in het 12e arrondissement en loopt over afwisselend viaducten, spoordijken, bruggen, gelijkvloerse ruimten en door twee tunnels.

De oude spoorlijn begon in het nu verdwenen station Station Paris-Bastille bij de Place de la Bastille en werd op 14 december 1969 buiten gebruik gesteld. Het zou nog tot 1986 duren voordat dit spoorwegviaduct zijn nieuwe functie als park kreeg. Het viaduct heet nu le Viaduc des Arts. Het park strekt zich uit van de Opéra Bastille tot aan de Boulevard Périferique aan de oostrand van de stad, op korte afstand van het Bois de Vincennes. De totale oppervlakte van het park bedraagt 3,3 ha. In 2014 werd de officiële naam voor het park Coulée verte René-Dumont, naar de in Frankrijk bekende agronoom en eerste ecologistische presidentskandidaat René Dumont (1904-2001).

De Promenade is ontworpen door de landschapsarchitect Jacques Vergely en de architect Philippe Mathieux, en werd vanaf 1988 ingericht. Voetgangers kunnen met trappen en liften het viaduct bestijgen, om vanaf de Opéra Bastille in een afwisselende, als park ingerichte omgeving over het viaduct zo’n 10 meter boven de Avenue Daumesnil te wandelen. De bogen onder het viaduct zijn omgebouwd tot winkels, galerieën en kunstnijverheidsateliers. Op de begane grond volgt een fietspad het traject van de Coulée verte. Na enkele kilometers, bij de Jardin de Reuilly, daalt de Promenade tot op straatniveau en liggen de wandel- en fietsroutes naast elkaar. Het oude spoorwegtracée wordt gevolgd tussen gebouwen, over opgeknapte spoorwegbruggen en door twee tunnels, waarna de Promenade zich splitst. De zuidelijke aftakking loopt via een voormalige spoorverbinding tot in het groene Square Charles Péguy, het andere deel loopt in oostelijke richting verder en eindigt vóór de Boulevard Périferique en het Bois de Vincennes bij de Porte de Montempoivre.